rynekkulturamarkamedia

Mundialowa identyfikacja na przestrzeni lat

Przedstawiciele agencji brandingowej Dragon Rouge pokazują jak na przestrzeni lat ewoluował język komunikacji wizualnej Mundiali.

 

Mundial jest zjawiskiem, wobec którego trudno przejść obojętnie. Postanowiliśmy sprawdzić czy istniały inne kody w identyfikacji tego wydarzenia poza piłką i zawodnikiem? Od pierwszych mistrzostw świata, które odbywały się w Urugwaju w 1930 roku, aż po mistrzostwa w 1954 roku w Szwajcarii dominował plakat - główny nośnik komunikacji, wspierany dodatkowo przekazem gazetowym. Szwajcarzy przełamali ten zwyczaj i po raz pierwszy w historii posłużyli się znakiem.

Urugwaj 1930 Urugwaj 1930
Znaki Mundiali: Szwajcaria 1954, Szwecja 1958, Chile 1962, Wielka Brytania 1966 Znaki Mundiali: Szwajcaria 1954, Szwecja 1958, Chile 1962, Wielka Brytania 1966

Taki stan przetrwał do czasu Igrzysk Olimpijskich w 1968 roku. Wtedy nastąpiła rewolucja w tworzeniu wizualnych imprez sportowych. Nowojorski projektant Lance Wyman został zaproszony do opracowania systemu identyfikacji dla meksykańskich igrzysk. Powstał projekt na wskroś rewolucyjny, bazujący na kierunku op-art i kinetycznej typografii, ale oparty również na lokalnych formach kultury. Po spektakularnym sukcesie, Wyman został w Meksyku na kolejne 4 lata, czego owocem był projekt nawigacji dla Mexico City Metro oraz Mexico 70 FIFA World Cup. Wszystko sklejało się w większą całość skutecznie budując spójny obraz Meksyku.

Igrzyska Olimpijskie Meksyk 1968, proj. Lance Wyman Igrzyska Olimpijskie Meksyk 1968, proj. Lance Wyman
Identyfikacja Igrzysk Olimpijskich Meksyk 1968 w formie printów na ubraniach, proj. Lance Wyman Identyfikacja Igrzysk Olimpijskich Meksyk 1968 w formie printów na ubraniach, proj. Lance Wyman
Projekt oznakowania linii metra w Mexico City; proj. Lance Wyman Projekt oznakowania linii metra w Mexico City; proj. Lance Wyman
Meksyk 1970, proj. Lance Wyman Meksyk 1970, proj. Lance Wyman

Lata 70. to również zmiana technologiczna. Do gry wkracza TV, więc i język komunikacji zostaje dostosowany do nowego medium. Mimo że telewizja kolorowa jest już powszechnie dostępna, to wielu widzów wciąż używa czarno-białych odbiorników, co nie jest bez znaczenia dla projektantów systemów identyfikacji wizualnej. Dlatego znaczenia nabiera prostota i kontrast kolorystyczny. Pojawiają się proste formy graficzne, pozbawione gradientów i detali, a symbol staje się syntetyczny.

Znaki kolejnych Mundiali nie miały już tak silnego akcentu wartości lokalnych i mimo postępu technologicznego były nieskomplikowane, hołdując zasadom projektowym.

Znaki Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w latach 1970 - 1998 Znaki Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w latach 1970 - 1998

Schemat projektowy został przełamany dopiero w 2002 roku, przy okazji Mistrzostw Świata w Korei i Japonii. Designerzy posłużyli się kodami wspólnymi dla obu kręgów kulturowych - asymetrią (dynamika) i kołem (słońce i świat). Od tego czasu kolor odgrywał znacznie ważniejszą rolę, a znaki zaczęły nieść za sobą silny ładunek emocjonalny. Identyfikacja graficzna Mundialu w Japonii i Korei jest ważna z jeszcze jednego powodu. W 1999 roku FIFA chciała wizualnie zestandaryzować swoje imprezy, a znaki miały łatwo adaptować się do nowych lokalizacji. Taka koncepcja dotrwała do turnieju w RPA sprzed czterech lat (chociaż w futbolu kobiecym i młodzieżowym ta zasada była widoczna także później).

Japonia i Korea 2002, Niemcy 2006, RPA 2010 Japonia i Korea 2002, Niemcy 2006, RPA 2010

Brazylijski Mundial to prawdziwa fiesta, także w kontekście identyfikacji wizualnej. W końcu ktoś wprost pokazał za pośrednictwem znaku, o co chodzi w tym turnieju (przecież to właśnie puchar Julesa Rimeta jest przedmiotem pożądania!). Co prawda po jego prezentacji nie szczędzono - jak zwykle - przykrych słów, na szczęście dyskusje ucichły i projektanci zabrali się za pracę nad rozwinięciem systemu. Niestety nie można powiedzieć, że studio projektowe Afrika wzniosło się ponad kolorowy deseń. Poza zawartą w znaku mocną ideą trudno dostrzec moc jaka emanowała z meksykańskiego projektu z roku 1968.

Brazylia

Zestawienie przygotował zespół Dragon Rouge Warszawa w składzie: Joanna Rewaj i Grzegorz Ryszko.